Deel 4 van 9
Er is geen woord in de wijn waar zoveel onzin omheen hangt. Zes uitspraken die ik regelmatig hoor, en wat ervan klopt.
Klik een uitspraak aan
“Natuurwijn is altijd troebel”
Niet waar — en dit is het misverstand waar ik me het meest aan stoor.
Troebel betekent alleen dat er niet gefilterd is. Filteren haalt naast gistresten ook smaak weg, dus veel makers laten het achterwege; sommige wijnen klaren dan vanzelf op, andere niet. Het zegt niets over kwaliteit.
Wat er wél toe doet: wijn hoeft niet troebel of raar te zijn om bijzonder te zijn. Ik koop geen wijn omdat hij eruitziet alsof er iets bijzonders is gebeurd. Een riesling moet naar riesling smaken, ook als er niets is toegevoegd. Dat is het hele criterium.
“Natuurwijn bevat geen sulfiet”
Bijna nooit waar, en het hoeft ook niet.
Gist maakt tijdens het gisten zelf een kleine hoeveelheid sulfiet aan. Er is dus altijd een spoor, ook als de maker niets heeft toegevoegd. Op het etiket staat daarom vaak “bevat sulfieten” bij wijn waar niets bij is gegaan.
Het verschil zit in wat erbij komt. Bij conventionele wijn wordt er op meerdere momenten zwavel toegevoegd, bij natuurwijn weinig of niets, en dan meestal alleen vlak voor het bottelen. Dat maakt de wijn levendiger en tegelijk kwetsbaarder — zie de uitspraak over bewaren.
“Natuurwijn is hetzelfde als biologisch”
Twee verschillende dingen, die vaak samengaan.
Biologisch is een keurmerk voor de wijngaard: wat er wel en niet gespoten mag worden. Er is controle op en een logo voor. Wat er daarna in de kelder gebeurt, laat het grotendeels vrij — een biologische wijn mag flink bijgestuurd worden.
Natuurwijn gaat juist over de kelder: niet corrigeren, niets toevoegen. Vrijwel elke natuurwijnmaker werkt biologisch, maar lang niet iedereen laat zich certificeren; dat kost geld en papierwerk waar een klein domein weinig aan heeft.
“Natuurwijn is een beschermde term”
Nee. En dat is precies waarom je de handelaar moet vertrouwen.
Er bestaat geen wettelijke definitie van natuurwijn zoals die er wel is voor biologisch of voor een appellatie. In Frankrijk is er een privaat label (Vin Méthode Nature) met eigen regels, maar dat is een afspraak tussen makers, geen wet. Iedereen mag het woord dus op een fles zetten.
In de praktijk werkt het via mensen: importeurs die de domeinen kennen, en handelaren die weten wat ze inkopen. Mijn eigen filter is niet ingewikkeld — wat ik niet lekker vind, verkoop ik niet.
“Natuurwijn gaat snel kapot”
Kwetsbaarder, ja. Kapot, nee — als je hem koel houdt.
Zwavel beschermt wijn tegen zuurstof en tegen bacteriën die je niet wilt. Zit er weinig in, dan is warmte de grootste vijand. Een fles die een middag in een warme auto ligt of een zomer op een zolderkamer staat, kan echt veranderen.
Praktisch: koel bewaren is bij deze wijnen geen luxe maar de bewaarwijze. Zie deel 8. En veel natuurwijnen kunnen prima jaren mee — er zijn er genoeg die er beter van worden.
“Natuurwijn smaakt naar cider of naar de stal”
Dat komt voor. En dan is het een fout, geen stijl.
Er zijn twee bekende afwijkingen. Vluchtig zuur geeft een scherpe, azijnachtige of nagellakachtige toon. En een gistsoort die brettanomyces heet geeft geuren die mensen omschrijven als stal, pleister of paardendeken.
In kleine hoeveelheden vindt de een dat spannend en de ander niet — daar valt over te twisten. Maar als het de wijn overneemt, is het gewoon een fout die door slordig werken is ontstaan. Ik verkoop die flessen niet, en ik vind ook niet dat je ze moet leren waarderen.
Bekijk de selectie