Vraag tien Nederlanders naar Duitse wijn en negen denken aan zoete Liebfraumilch uit de jaren tachtig. Ondertussen is Duitsland het land waar ik, na Frankrijk, de meeste wijn vandaan haal: honderdzeventien flessen in mijn assortiment. Hier is waarom.
Er is iets veranderd, en dat is niet doorgedrongen
De reputatie van Duitse wijn is gebouwd op een periode die inmiddels veertig jaar achter ons ligt. In de jaren zeventig en tachtig werd er op volume gestuurd: hoge opbrengsten, onrijpe druiven, en suiker om het gat te dichten. Dat leverde de flessen op die iedereen zich herinnert.
Wat daarna gebeurde ging aan de meeste mensen voorbij. Een generatie makers ging terug naar lage opbrengsten, droge vinificatie en losse percelen in plaats van merken. Tegelijk werd het klimaat warmer, precies in een land dat altijd op het randje van rijpheid zat. Duitsland is daarmee van een marginaal wijnland veranderd in een van de weinige gebieden waar je in een opwarmende wereld nog wijn met frisse zuren en elf procent alcohol kunt maken.
Riesling doet iets wat geen andere druif kan
Riesling is doorschijnend. De druif voegt zelf weinig toe en laat vooral zien waar hij staat: leisteen smaakt anders dan kalksteen, en dat is in het glas te volgen. Daarbij houdt riesling zijn zuren vast tot in de rijpheid, wat wijnen oplevert die spanning hebben zonder zwaar te zijn.
En dan is er de bewaarbaarheid. Een goede riesling uit een degelijk jaar kan twintig jaar mee en wordt in die tijd niet zachter maar interessanter. Dat je zulke flessen bij mij rond de dertig euro vindt en niet rond de honderd, is de belangrijkste reden dat ik Duitsland het best bewaarde geheim in de wijnwereld noem.
Waar mijn Duitse wijnen vandaan komen
Baden is met drieënvijftig wijnen mijn grootste Duitse streek, en het warmste wijngebied van het land. Naast rijpe witte wijnen komt daar Ziereisen en Max Geitlinger maken er spätburgunder — pinot noir dus — die het qua finesse opneemt tegen wijnen uit de Bourgogne die twee keer zoveel kosten.
De Mosel is de klassieker: steile hellingen van leisteen, waar bijna alles met de hand moet omdat er geen tractor kan staan. Ik koop er bij Materne & Schmitt en Geltz-Zilliken: rieslings met stalen zuren, weinig alcohol en een rokerige mineraliteit die je nergens anders zo vindt.
De Ahr is klein, noordelijk en bijna helemaal rood: pinot noir op leisteen van Michael Fiebrich, koel en doorzichtig. En Rheinhessen is de streek waar de omslag het duidelijkst zichtbaar is — ooit het gebied van de goedkope liters, nu de thuisbasis van makers als Battenfeld Spanier en Brüder Dr. Becker.
Trocken, feinherb, halbtrocken
Duitse etiketten schrikken af omdat er woorden op staan die niemand uitlegt. Kort:
- Trocken is droog. Minder dan negen gram restsuiker per liter, en door de hoge zuren proef je dat ook echt als droog.
- Feinherb is geen wettelijke term maar wordt gebruikt voor wijnen met een klein beetje restsuiker: net genoeg om de zuren op te vangen. Vaak de aangenaamste categorie bij eten.
- Halbtrocken zit daar formeel tussenin.
Kabinett, Spätlese en Auslese zeggen iets over het suikergehalte van de druiven bij de oogst, niet over de zoetheid van de wijn. Een Spätlese trocken is dus gewoon droog.
Waar je zou beginnen
Een droge riesling uit de Mosel naast het eten. Iets met vis, of met Aziatisch waar de zuren tegen de kruiden op kunnen. Of, als je denkt dat je geen Duitse wijn lust, een spätburgunder uit Baden zonder op het etiket te kijken.
Bekijk alle Duitse wijnen — of mail me, dan kies ik er een paar voor je uit.
Verder lezen
Weet je niet welke fles je zoekt? Mail me wat je gaat eten en met wie je drinkt, dan denk ik mee. Of bekijk eerst alle wijnen.