Als je mijn selectie op een kaart legt, valt vooral op wat er niet op staat. Geen Zuid-Afrika, geen Chili, geen Australië. Vijf landen, en daarbinnen een handvol streken waar het zwaartepunt ligt en een lange staart van plekken waar precies één wijn vandaan komt. Dat is geen onaf lijstje. Zo eindig je als je makers koopt en geen appellaties.
Frankrijk is de ruggengraat
Meer dan de helft van wat ik verkoop komt uit Frankrijk, en de grootste streek is niet degene die je verwacht. Het is de Languedoc — de droge garrigue in het zuiden, met struikgewas en steeneik en lage muurtjes op schist en kalk. Dat is het gebied waar het de afgelopen twintig jaar het hardst is gegaan: betaalbare grond, oude stokken, en jonge makers die er konden beginnen waar dat in de Bourgogne allang niet meer kon.
Meteen daarachter staat de Bourgogne, en dat is de streek die dit jaar het hardst is gegroeid. Zachte kalkhellingen, dorpen die in de plooi van het land liggen, kerktorens die je pas ziet als je er bijna bent.
De Rhône is in feite twee streken. In het noorden een nauw rivierdal met steile granietterrassen waar je de wijngaard bijna in moet klimmen. In het zuiden een brede vlakte, warmer en ruimer, met cipressen langs de akkers.
En verder: de Loire, met zijn trage brede rivier en de lichte tuffeau-rotsen waar de kelders in uitgehakt zijn. De Provence, steendorpen op heuvels tussen de dennen, en nadrukkelijk niet het lavendelplaatje. Bordeaux, waar ik naar het estuarium kijk en niet naar de kastelen: breed water, vlak grindland, veel lucht. Champagne, dat golvende krijtland dat kaler en koeler is dan mensen denken. De Elzas met de Vogezen als achterwand. De Roussillon, leisteen met de Pyreneeën erachter, Catalaans eerder dan Frans. De Sud-Ouest langs Dordogne en Garonne. De Beaujolais, waar de dorpen van gouden steen op granietheuvels staan. En de Jura, groen en mistig, dichter bij Zwitserland dan bij de Bourgogne.
Duitsland is de verrassing
Duitsland is mijn tweede land, en dat is voor een Nederlandse wijnhandel niet vanzelfsprekend — bij de meeste collega’s staat Italië op twee. Er staat hier bijna twee keer zoveel Duits als Italiaans in de schappen.
Bij mij niet, om twee redenen. De eerste is de saaiste en tegelijk de sterkste: het is dichtbij. Je staat er zo bij iemand in de kelder, en hoe vaak je ergens komt bepaalt wat je vindt.
De tweede is zachter en moeilijker hard te maken. In Duitsland zit een oude weerzin tegen toevoegen — hetzelfde land dat voor bier al sinds 1516 in een wet heeft staan dat er niets in hoort wat er niet in hoort. Voor wijn geldt die wet niet, dus het is een beeld en geen bewijs. Maar ik proef er iets van terug, en het is precies waar ik op koop.
De grootste Duitse streek is Baden: de Kaiserstuhl met zijn vulkanische terrassen, tegen de rand van het Zwarte Woud aan. Het is de warmste wijnstreek van Duitsland.
De Mosel is daar het spiegelbeeld van. Rivierlussen met leisteenhellingen die zo steil zijn dat er niet met een machine gewerkt kán worden. Die steilte is geen decor; dat is de reden dat die wijnen smaken zoals ze smaken.
De Ahr is een klein, beschut dal met beukenbos en rotswanden langs een smal riviertje, noordelijker en groener dan je van een wijnstreek verwacht — en er staat verhoudingsgewijs veel van bij mij.
Dat komt door één maker. Michael Fiebrich kwam hier zelf langs om zich voor te stellen, en dat gebeurt bijna nooit — meestal ga je zelf op pad en klop je zelf aan. Hij maakt de zuiverste koudklimaat-pinot die ik ken: geen enkele opsmuk, alleen wat zo’n koel dal aan een druif meegeeft. Na die eerste fles kwam er telkens een bij.
En Rheinhessen: wijd golvend lössland, weinig bomen, veel lucht. Het tegenovergestelde van de Mosel.
Italië koop ik per maker, niet per streek
In Italië ligt het zwaartepunt in Piemonte: de Langhe, waar de mist waar het gebied zijn naam aan dankt ’s ochtends tussen de heuvelruggen blijft hangen. Daarnaast Sicilië, en dan vooral de Etna met zijn zwarte lavahellingen.
En dan wordt het dun. Uit de Abruzzen en de Veneto komt een handvol wijnen, uit Toscana een paar, en uit Emilia-Romagna, Campania en Trentino-Alto Adige precies één.
Oostenrijk: twee streken, twee landschappen
In Oostenrijk is Niederösterreich bij mij vooral de Wachau: de Donau die zich tussen terrasvormige hellingen door wringt, met Dürnstein en Spitz aan de oever. Steil, steenachtig, koel.
Burgenland is het tegendeel — de Neusiedlersee, een ondiep steppemeer met rietkragen, vlak land en een enorme lucht erboven. Twee gebieden die op twee uur rijden van elkaar liggen en niets met elkaar gemeen hebben.
Spanje, en niet waar je denkt
De grootste Spaanse streek bij mij is Valencia. Niet Rioja, niet de Ribera. Het hooggelegen achterland achter de kust: dorre sierra, amandelbomen, okerkleurige grond, druiven die op hoogte staan en nachten die koud worden.
Wat ik daar vind is modern: jong en helder fruit, wijn die je nú wilt drinken en niet over acht jaar.
Rioja staat er wel — klassieker en zonder meer krachtiger, al is de producent die ik daar heb juist een vooruitstrevende, en dat is precies waarom hij erin zit. De Sierra de Cantabria staat als een rotswand boven het dal. En verder Rueda op het vlakke Castiliaanse plateau, Toro waar de Duero door zandgrond snijdt, Rías Baixas in het groene natte Galicië dat op geen enkele manier op Spanje lijkt, en Penedès met het gekartelde silhouet van Montserrat aan de horizon.
Wat die kaart eigenlijk laat zien
Vijf landen klinkt als een beperking. Zo voelt het niet. Binnen die vijf zitten landschappen die niets met elkaar te maken hebben: leisteen en löss, garrigue en krijt, een steppemeer en een Atlantische zeearm.
En de scheve verdeling is het eerlijkste wat er over mijn inkoop te zeggen valt. Uit een handvol streken staat er precies één wijn. Zo’n eenling staat er omdat ik die máker wilde hebben, niet omdat ik die streek moest afvinken. Wie per streek inkoopt, komt nooit met één wijn uit Emilia-Romagna thuis.
Neem Chiara Condello, mijn enige uit die streek. Ze begon op haar vierentwintigste voor zichzelf, met eigen percelen in Predappio en een eerste jaargang in 2015, los van het domein van haar vader. Haar sangiovese staat op arme kalkhoudende klei met Spungone erdoorheen — poreuze zandsteen vol zeefossielen, uit een tijd dat daar zee was.
Ik wilde háár. En zo’n eenling is bij mij zelden een eindpunt: het is de eerste van iemand. Zo is de Ahr ook begonnen.